فسیل کوروش کبیر شاه پارسیان که از جزیره قشم واقع در خلیج عرب کشف شده                   
دوستان چنانکه بگوشتان رسیده باز هم چاخان های پان فارس سگ های کثافت گل کرد و چندی پیش مدعی شدند که زیر خاکی هایی از جزیره قشم واقع در خلیج عرب مربوط به شاهان خونریز و جانی هخامنشیان منجمله کوروش لواطکار پیدا کرده اند
ما بر آن شدیم که عکسی از این گنجینه قومک پارس را  برای شما دوستان گرد آوریم و به نمایش بگذاریم تا باشد که گوشه ای از تمدن سراپا دروغ پان فارس سگ های کثیف نشر شده باشد
پان پارس سگ ها در طول تاریخ همیشه گنده تر از دهان کثیفشان حرافی کرده اند و خودشان را حتی از اولین موجودات کره خاکی نیز پنداشته اند و در این باره خزعبلات زیادی را به خورد عوام داده اند
ولی این در زمانی اتفاق میافتاد که تمامی رسانه های خبری و بصری دست این چاخان گویان بود و دیگر ملل غیر فارس ایرانی هیچ دسترسی به تریبونی نداشتند
و اینان با دروغهای مضحک انسانهای ساده و بیخبر از حقایق را فریب میدادند
و توانسته بودند که بطور یکجانبه ملل غیر ایرانی را نیز مجزوب این حرف های کذب بکنند ! چرا که آنان در این باره اطلاعات چندانی نداشتند و هر محققی که به ایران میآمد توسط پان فارس سگ های پولدار که از نفت هنگفت اعراب الاحواز برخوردار بود و دستش در این باره باز بود و هیچ محدودیتی هم در این پروسه پارس سازی ایران برایشان گذاشته نشده بود براحتی محققان را با دلار های نفت الاحواز به هر گونه کذب نویسی هدایت میکردند
                                                          
   فسیل کوروش شاه پارسیان                                                            

اؤپگه: شش، ريه، Öpgə

اؤترگي: گذرا، Ötərgı

اؤتري: گذرا، Ötərı

اؤتگون، اؤتگم: نافذ، سخن دقيق و با نفوذ، Ötgun

اؤتمك:گذشتن، رد شدن، Ötmək

اؤته: گذشته، Ötə

اؤته‌ك: تاريخ، Ötək

اؤته‌ن ايل: سال گذشته

اؤج: انتقام، Öc

اؤد: كيسه صفرا، زهره، Öd

اؤدلك: ترسو، بزدل،Ödlək

اؤده‌مه: پرداخت، Ödəmə

اؤده‌نك: وجه‌پرداختي، Ödənək

اؤده‌نيلمز: جبران ناپذير، Ödəniləz

اؤده‌و: پرداخت، تكليف، Ödəv

اؤدونج: بورج، وام، قرض، Ödunc

اؤرپك: پوشش، Örpək

ائرته: زود هنگام، Ertə

اؤرتو، اؤرتوگ: حجاب، پوشش، Örtug

اؤرگنجكلي: معتاد، عادت كرده، Örgəncəklı

اؤرنك: اُسوه، الگو، مثال، نمونه، Örnək

اؤروش: حيطه، Öruş

اؤزگور: آزاد، مستقل، Özgur

اؤزلوك: خوديت، Özluk

اؤزه‌ك: لب، مغز هر چيزي، Özək

اؤزه‌ك: مركز

اؤزه‌ل: مخصوص، ويژه، Özəl

اؤزه‌لجه: بويژه، Özəlcə

اؤزه‌لليكله: خصوصا، Özəllıklə

اؤسگوره‌ك: سرفه، Ösgurək

ائشه‌نك: كاويدن، Eşənək

اؤفكه: خشم، عصبانيت، Öfkə

اؤگئي: ناتني، Ögey

اؤگسوز: يتيم، بي‌سرپرست، Ögsuz

اؤلچه‌ك: مقياس، متراژ، Ölçək

اؤلچو: اندازه، مقياس، Ölçu

ائلچي: سفير، خواستگار، Elçı

اؤلكه: كشور، سرزمين، Ölkə

اؤلگون: مردني، بي‌حال، Ölgun

اؤلن: متوفي، Ölən

اؤلومجول: مردني، Ölumcül

ائمه‌جي: كارگر افتخاري، امدادگر، Eməcı

اؤن سؤز: مقدمه، باشلانجيغ، Önsöz

اؤن: جلو، پيش، قبل، Ön

اؤنجه: قبلا، Öncə

اؤنجول: پيشرو، Öncül

اؤنده‌ر: رهبر، پيشوا، Öndər

ائنديريم: تخفيف، Endirim

اؤنلوك: سينه بند، Önlük

اؤنملي: با ارزش، مهم، داراي اهميت، Önəmlı

اؤنه‌ري، اؤنه‌ل: پيشنهاد، Önərı, Önəl

اؤنه‌ك: پيشوند، Önək

ائنيش، اوزو آشاغي: سرازيري، Enış

ائوجيك: آلونك، Evcık

ائولي: متاهل، Evlı

اؤيره‌تمن: معلم، استاد، Öyrətmən

اؤيره‌تيم: آموزش، Öyrətım

اؤيره‌نجه: تمرين، تعليم، Öyrəncə

اؤيره‌نجي: شاگرد، Öyrəncı

ائيله‌م: عمل، Eyləm

اؤيمك: Öymək

اؤيود: پند، نصيحت، Öyud

اؤيونمه‌ك: فخر كردن، تكبر ورزيدن، Öyunmək

آبيده: تاريخ بنا، Abıdə

ات ازن: چرخ گوشت، Ət əzən

اتجه: جوجه پر در نياورده، بي‌پر و مو، گوشتي، Ətcə

اتجيل: گوشتخوار، Ətcil

اتليك: گوشتي، پروار، Ətlik

آتماجا: كنايه، سخن گوشه دار، Atmaca

آتيجي: حلاج، Atıcı

آج: گرسنه، Ac

آجي باغيرساق: روده دراز، Acı bağirsaq

آجي: تلخ، Acı

آجيقلي: خشمگين، Acıxlı

آجيماق: ترشيدن، ماسيدن، Acımaq

آجيمتيل: تلخ‌وش، Acımtıl

آجيناجاقلي: درد آور، Acınacaqlı

آجينماق: گؤينه‌مك، سوزش حس كردن، سوختن، Acinmaq

آچار: فصل باهار، Açar

آچي: زاويه، Açı

آچيق اوتوروم: ميز گرد، Açıq oturum

آچيليش: افتتاح، Açılış

آخار: جاري، روان، مايع، Axar

آختاريش: تحقيق، Axtarış

آخشام: عصر، Axşam

آخيجي: روان، Axıcı

آخيش: افول ستاره، جريان آب، Axış

آخيم:جريان امور، Axım

آخين:جريان تند، Axın

آخينتي:جريان، سيلاب، Axıntı

آد:نام، اسم، Ad

آدا:جزيره، Ada

آداخلي:نامزد، نشانلي، Adaxlı

آدام اؤلدوره‌ن: قاتل، Adam öldürən

آدديم باشي: قدم به قدم، Addım başı

آدديم: گام، قدم، Addım

آرابا: ماشين، Araba

آراچي: ميانجي، واسطه، Araçı

آراشديرما: پژوهش، تحقيق، جستجو، Araşdirma

آراشديريجي: محقق، Araşdirıcı

آراماق: آختارماق، Aramaq

آران: دشت، مقابل كوهستان، Aran

اربه: تراز، مبنا، Ərbə  

آرتيرما: مزايده، Artirma

آرتيقلاشا: تصاعدي، Artiqlaşa

آرتيم: افزايش، Artım

آرتيملي: حاصل‌خيز، فزاينده، پربركت، Artimlı

آرخا: بئل، كوره‌ك، پشت، ظهر، Arxa

آرد: پشت، قفا، دال، Ard

اردم: شخصيت، مردانگي، Ərdəm

آرديجيل: مسلسل، سريال، Ardıcıl

آرغين: خسته، Arğın

آرقاج: پود، Arqac

ارك: آزادي، Ərk

اركين: آزاد، Ərkın

اره‌ن: ايگيت، بؤيوك، دلاور، Ərən

آري: دورو، خالص، Arı

آري: زنبور، Arı

آريتما: تصفيه، Aritma

آريديجي: تصفيه‌كننده، پاك كننده، Arıdıcı

آريق: لاغر، Arıq

اريك: زردآلو، Ərik

اريميش: مذاب، Ərimiş

آرين: پاك، خالص ، Arın

ارينتي: گدازه، Ərintı

ارينگج: تنبل، بي‌اراده، Əringəc

آرينماق: پالوده شدن، تميز شدن، Arinmaq

آزغين: گمراه، Azğın

ازگين: له‌شده، Əzgin

 

آزليق: اقليت، Azlıq

آزمان: متخصص، Azman

آزمان: ياشلي، باتجربه، Azman

آسقي: آويز، رخت آويز، Asqı

آسقيراق: عطسه، Asqıraq

أسكي: كهن، قديم، كهنه، قديمي، Əskı

اسگيك: پست، ناقص، فرو، Əsgiı

آسلاق، ساللاق: آويزان، Aslaq, Sallaq

آسلان: شير درنده، Aslan

اسمه‌جه: رعشه، Əsməcə

اسنه‌ك: خميازه، Əsnək

اسيرگه‌مه‌ك: دريغ داشتن، منع كردن، مضايقه كردن، Əsirgəmək

آسيلي: وابسته، Asılı

اسين: نسيم، Əsın

آشيري: خاكريز، Aşırı

آشيريم كؤرپئ: پل متحرك، Aşırım körpü

آشيريم: Aşırım

آشينميش: سورتولموش، ساييده شده، Aşınmış

آغ دمير: آلومينيم، Ağ dəmir

آغاران، آغارتي، آغارانتي: لبنيات، Ağarantı

آغارتما: سفيد كاري، گچ كاري، Ağartma

آغلاديجي گاز: گاز اشك‌آور، Ağladıcı qaz

آغلار: گريان، Ağlar

آغي: زهر، آجي، Ağı

آغي: مرثيه، نوحه، Ağı

اك: پسوند، Ək

اكسيلتمه: مناقصه، Əksiltmə

اكين: كشت، زراعت، Əkin

اگري، ايري: كج، Əgrı

اگله‌ج: ترمز، Əgləc

اگليم: منحني، انحنا، Əglim

آل: قيرميزي، Al

آلاجاق: طلب، Alacaq

آلاو: شعله، Alav

آلپ: قهرمان، جنگاور، دلاور، Alp

آلتين: قيزيل، طلا، Altın

آلقيش: تشويق، دعا، Alqış

آليجي: خريدار، Alıcı

آليجي: گيرنده، آنتن، Alıcı

آليز: مريض، بيمار، Alız

آليزليق: بيماري، مريضي، Alızlıq

آليش – وئريش: داد و ستد، Alış - veriş

آليشقين: معتاد، عادت كرده، Alışqın

آليشماق: سوختن، آتش گرفتن، عادت كردن، Alışmaq

امجه‌ك: پستان، Əmcək

امك: كار، تلاش، زحمت، Əmək

امكداش: همكار، Əməkdaş

آنديرماق: قانديرماق، فهماندن، Andırmaq

انگين: گئنيش، آچيق، آچيق چؤل، وسيع، پهناور، گشاده، Əngin

آنلام: معني، Anlam

آنلاملي: با معنا، داراي مفهوم، Anlamlı

آنلاييش: ذهنيت، تفكر، Anlayış

انليك: Əklik

آنما: يادواره، يادمان، Anma

آنماق: ياد ائتمه‌ك، فهميدن، درك كردن، به ياد آوردن، Anmaq

آني: خاطره، Anı

آنيت: تنديس يادبود، Anıt

آوانقارد: پيشرو، پيش آهنگ، Avanqard

اوْباشدان: سحر، نيمه شب، قبل از اذان صبح، Obaşdan

اوتانماز: بي‌شرم، Utanmaz

اوْتجول: گياه‌خوار، Otcul

اوْتلاق: چراگاه، Otlaq

اوتمك: Utmək

اوتمك: آواز خواني، Utmək

اوْتوروم: نشست، جلسه، Oturum

اوجقار: دور، كنار، با فاصله، Ücqar

اوجوز: ارزان، Ücüz

اوجوزلوق: ارزاني، Ücüzluq

اوچ بوجاغ: مثلث، Üç bucağ

اوچار: پرنده، Üçar

اوچاق: هواپيما، Üçaq

اوچدوران: خلبان، Üçduran

اوچغان: خلبان، Üçğan

اوچغون: ويرانه، به هم ريخته، Uçğün

اوچور: پرنده، Uçür

اوچوش: پرواز، Uçüş

اوخشاما: مويه‌گري زنان، نوحه، نوازش، Oxşama

اوْخوجو: خواننده، مطالعه‌كننده، Oxucu

اوْخول: مدرسه، مكتب، Oxul

اوْخوموش: باسواد، تحصيل كرده، Oxumuş

اودوم: خير، بركت، Udum

اودومسوز: بي‌بركت، Udumsuz

اوْرتا: ميان، وسط، ميانه، Orta

اوْرتاق: مشترك، Ortaq

اوْرمان: جنگل، Orman

اوره‌كلي: جسور، دلير، Ürəklı

آوروپا بيرليگي: اتحاديه اروپا، Avrupa birlıgı

اوْزان: آشيق، Ozan

اوزاي: فضا، جو، Ozay

اوزره: بر اساس، بر طبق، Üzrə

اوزگونچو: غواص، شناگر، Üzgükçü

اوزلو: پررو، Üzlü

اوزمك: شنا كردن، قطع كردن، بريدن، Üzmək

اوزه‌ر سرمايه: سرمايه در گردش، Üzər

اوزه‌ر: معلق، شناور، شناگر، Üzər

اوزه‌رليك: اسفند، Üzərlık

اوزه‌گن: شناگر، غواص، Üzəgən

اوْسانديرماق: بئزديرمك، خسته‌كردن، بيزار كردن، Osandırmaq

اوْسانماق: ذله شدن، بيزار شدن، Osanmaq

اوستون نيژاد: نژاد برتر، Üstün nıjad

اوستون: برتر، بالاتر، Üstün

اوشونمك: تشويش، Üşünmək

اوْغراماق: مواجه شدن، Oğramaq

اوْغرو: دزد، Oğru

اوْغلاق، چپيش: بزغاله، Oğlaq

اوْغور: اودوم، اقبال، شانس، Oğur

اوْغورلو: خوش اقبال، خوش شانس، Oğurlu

اوفورمك‌: پوله‌مه‌ك، فوت كردن، Üfürmək

اوْلاجاق: تقدير، سرنوشت، Olacaq

اوْلارسي، اوْلاسي: شدني، ممكن، Olası

اولاشماق: چاتماق، رسيدن به هم، Ulaşmaq

اوْلاناق: امكان، Olanaq

اوْلاي: اتفاق، خبر، حادثه، Olay

اولدوز: ستاره، Ulduz

اولقون: كامل، Ulqun

اولگو: الگو، Ülgü

اولو: بؤيوك، متعال، مقدس، Ulu

اوْلوس: مردم، ملت، خلق، Olus

اومماق: چشمداشت، توقع داشتن، منتظر بودن، Ummaq

اومو - كوسو: توقع و رنجش، قهر و ناز، Umu - Kusu

اومو: توقع، Umu

اوموز: كتف، Umuz

اومولماز: غير قابل انتظار، Umulmaz

اوْنوتقان: فراموشكار، Onutqan

اوْنوتماق: از ياد بردن،فراموش كردن، Onutmaq

اوْنودولماز: فراموش نشدني، Onudulmaz

اوْنورقا: ستون فقرات، Onurqa

اوْو: صيد، Ov

اوْوا: جلگه، Ova

اوْولاق: شكارگاه، Ovlaq

اوْووتماق: ديله‌توتماق، ساكت ائتمك، ساكت كردن، راضي كردن، بازداشتن از گريه با حرف زدن و تسلي دادن، Ovutmaq

اوْوولماق: ساييده شدن، Ovulmaq

اويار: تناسب، Uyar

اوْيانيش: بيداري، Oyanış

اويغو: خواب، چرت؛ رويا، Uyğu

اويغون: مناسب، لايق، درخور، همخوان، هم آهنگ، Uyğun

اوْيماق: ائل – اوبا، Oymaq

اوْيناش: فاسق، رفيق غير مشروع زن يا مرد، Oynaş

اوْيوق: حفره، Oyuq

اوْيون: بازي، Oyun

آياز: هواي صاف و خيلي سرد، Ayaz

اياق: ساغر، Ayaq

آياقچي: پادو، Ayaqğı

ايپك: ابريشم، İpək

 

 

 

تؤره‌ن: مراسيم، Törən

تؤشگومه‌ك: نفس نفس زدن، Töşgümək

تؤكونتو: چيزي كه ريخته شده باشد، مثل ريز مانده ها از قيچي كردن لباس، Töküntü

تاپچاق: آدرس، Tapçaq

تاپماجا: معما، Tapmaca

تاپينتي: مكشوفه، كشفيات، Tapıntı

تاپينتي‌لار: كشفيات، Tapıntılar

تاخماق: سانجماق: فرو كردن، Taxmaq

تارلا: مزرعه، Tarla

تاققير: لخت و سخت، Taqqır

تالان: غارت، Talan

تانري: الله، Tanrı

تانسيق: شاهد، Tansıq

تانيت: Tanıt

تانيش: آشنا، Tanış

تانيق: شاهد، شاهد مثال، Tanıq

تاي: لنگه، Tay

تپه‌جك‌: درپوش شيشه و كوزه، Təpəcək

ترپه‌نيش: حركات و سكنات، Tərpənış

ترپه‌نيش: حركت، خيزش، Tərpənış

ترلان: عقاب، شاهين، Tərlan

ترله‌مك: عرق كردن، Tərləmək

تزمك: رميدن، در رفتن، Təzmək

تزه‌ك: تپاله، Təzək

تله‌سمك: عجله كردن، Tələsmək

تله‌سيك: شتابزده، Tələsık

تمل: بنياد، Təməl

تمه‌لچي: بنيادگرا، Təməlçı

توْپال: لنگ، Topal

توْپپوز: چماق، گرد و مدور، گرز، Toppuz

توْپلانتي: گرد همايي، تجمع، كنگره، Toplantı

توْپلاييجي، توْپلايان: مؤلف، Toplayıcı, Toplayan

توْپلوم: اجتماع، جامعه، Toplum

توْپلومسال: اجتماعي، Toplumsal

توْپوق: مچ پا، Topuq

توتغاج: گيرنده راديويي، Tutğaç

توتغاچ: گيره، دستيك، توتقال، Tutğaç

توتقون: اسير، رنگ مات، گرفتار، دلگير، Tutğun

توتك: ني لبك، Tütək

توتماجا: جنون ادواري، صرع، Tutmaca

توتوشدورما: مقايسه، Tutuşdurma

توتوق: گرفته، گرفتار، بازداشتي، Tutuq

توتوم: گنجايش، حجم، ظرفيت، Tutum

توتون: دود، Tütün

توْخ: سير، Tox

توْخوجو: بافنده، Toxucu

توْخونولماز: مصون، Toxunulmaz

توْخونولمازليق: مصونيت، Toxunulmazlıq

توركجه: به زبان تركي، Türkcə

توْزاق: دام، تله، تپيگ، Tozaq

توْزانقي: غبارگونه، Tozanqı

توشلاشماق: توش گلمك، راست گلمك، روبرو شدن، مواجه شذن، Tuşlaşmaq

توْققوشماق: تصادف كردن، به هم برخوردن، Toqquşmaq

توكنمز: تمام نشدني، ماندگار، Tükənməz

توكوندوروك: چغندر، Tokunduruk

توماچ: پوست بز دباغي شده، Tumaç

تومانچاق: بدون شلوار، Tumançaq

تومماق: مات قالماق، مات و مبهوت ماندن، Tummaq

توْنقال: تل هيزم كه آتش مي‌زنند، Tonqal

تيكمك: دوختن، ساختن، دام تيكمك، Tıkmək

تيكيجي: ماشين دوخت، خياط، Tıkıcı

تيكيش: دوخت، Tıkış

تيكينتي: بنا، ساختمان، Tıkıntı

تين: گوشه، تيم، Tın

تييه: تيغ، Tiyə

 

قابارماق : شیشمه ک ، بیر یئر یانیب سولوق اولماق

قابارماق : اوزه گه لمه ک ، بیریسینین اوستونه قاشقالانماق ، بیری سینه دانقازلاشماق

قاباقلایان : قاباغا دوشه ن ، قاباغینا چیخان

قابالاشماق : که له مه کؤتور اولماق ، قالین لاشماق ، گوبود اولماق

قابلاماق : یئرله شدیرمه ک ، یئر ائله مه ک ، گوجونه ن سوخماق

قاتلاماق : قاتداماق ، بوکمه ک ، بیرزادی نئچه قات بوکمه ک

.قاچماق : چوخ یئئین گئتمه ک ، اکیلیب گئتمه ک

قاچیرتماق : قاچاق سالماق ، قاوالاماق

قاخماق : بیر سؤزو بیرسینین باشینا چالماق ، اوزونه وورماق ، باش قاخینجی ائله مه ک

قارالاماق : قه ره له مه ک ، بیرینی گؤز آلتینا قویماق

قارشیلاماق : بیرینین قاباغینا چیخماق ، قوناغین قاباغینا گئتمه ک

قارغیماق : بیرینه پیس گون ایسته مه ک ، بیرینه قارقیش ائله مه ک

قاریشدیرماق : قاتیشدیرماق ، پیرتداشدیرماق

قازانماق : اله گه تیرمه ک ، ایشلییب بیر زادی اله گه تیرمه ک

قازماق : سوکمه ک ، یاریب آچماق

قالدیرماق : قاوزاماق ، اوسته گؤتورمه ک

قالماق : دایانماق ، اوتورماق ،

قاپماق : توتماق ، دیشله مه ک ( ایتین دیشله مه سی )

قوسماق : قایتارماق ، قورساقداکینی ائشییه تؤکمه ک ، آغیزدان ائشییه تؤکمه ک

قوسدورماق : انده رتدیرمه ک ، قورساقدان قایتارتدیرماق

قوخوماق : ایی وئرمه ک ، ایی له نمه ک

قورخوتماق : بیرسینی بیرزاد دان چه کیندیرمه ک ، اوره یینه قورخو سالماق

قورتارماق : باشا یئتیرمه ک ، آخیرا یئتیرمه ک ، آزالتماق

قورتولماق : باشا چاتماق ، توکه نمه ک

قوردالاماق : ائشمه ک ، دیدمه ک ، دیبینه ال آپارماق

قوشقو اولماق : دیسکینمه ک ، یوخودان تئز – تئز آییلیب بیرده یاتماق

قوشولماق : قاریشماق ، یولداش ایچینه قووشماق

قونماق : ( قوشون ، که په نه یین ، سئرچه نین و ... ) اوتورماق

قووزاماق : قاوزاماق ، قالدیرماق ، یئریندن ده به ردیب اوسته گؤتورمه ک

قووماق : یوخ دئمه ک ، بیرینی اؤز ائوینده ن گئتمه ک ایسته مه ک

قویولماق : قورولماق ، یئرله شمه ک

قیتلاشماق : قیتیراق اولماق ، آزالماق ، آز اولماق

قیرجانماق : شیت – شیت گولمه ک ، خودور یئره گولمه ک ، یئرسیز گولمه ک

قیرمیشلاماق : جیرماقلاماق ، جیرماقینان جیزماق

قیزارماق : قیرمیزی اولماق ، اوتانجیندان اوزو قیرمیزیلاشماق

قیزدیرماق : ایستی ائله مه ک ، ایستی له تمه ک

قیزیشماق : ایستی له شمه ک ، حیرسله نمه ک

قیسسالماق : قیسسا اولماق ، قیسسا لاشماق

قیسسالدیرماق : گوده ائله مه ک ، ییغیمجان ائله مه ک

قیسماق : یومماق ، وئرمه مه ک

قیمیلدانماق : قایناشماق ، ته رپه شمه ک

قیوریلماق : قیوریم – قیوریم اولماق

قیماماق : اسیرگه مه ک ، ییغماماق

 

باتماق : چؤکمه ک ، الده ن گئتمه ک ، ایتمه ک ، داغیلماق

باخماق : گؤز تیکمه ک ، یوخلاماق

باریشماق : قونوشماق ، قووشماق ، باریش ائله مه ک ، یولا گه لمه ک

باسمارلاماق : سیخما بوغمایا سالماق ، بیرده ن توتماق

باسماق : سیخماق ، ازمه ک ، ته پمه ک ، سوخماق

باغلاشماق : آند ایچمه ک ، قول چه کمه ک ، یاریش وئرمه ک

باغلانماق : باغلی اولماق ، توتولماق ، یاپیشماق ، دایانماق ، اوزولمه ک

باغیرماق : اوجادان آغلاماق ، قیشقیرماق ، باغیرتی سالماق

باغیشلاماق : باغیش وئرمه ک ، گؤز اؤرتمه ک ، سوچدان گئچمه ک

بالالاماق : دوغماق ، آرتماق ، بالا وئرمه ک ، چوخالماق

بانلاماق : اوخوماق ( خوروز ، قوش ) ، سس سالماق ، اؤتمه ک

بایدیرماق : کورلاماق ، شاشماق ، چاشماق

به رکیتمه ک : باغلاماق ، آغیرلاتماق

به زه مه ک : به زه ک وورماق ، دوز مه ک ، اوز گؤزونه یاخماق

به سله مه ک : بؤیوتمه ک ، تؤره تمه ک ، گؤزله مه ک

به سلعه تمه ک : بویا باشا چاتدیرماق ، ساخلاتماق ، بؤیوتدورمه ک

به له مه ک : بورومه ک ، اسکی له مه ک ، به له کله مه ک

به نزه مه ک : اوخشاماق ، تای اولماق ، چه کمه ک

بوتونله شمه ک : بوتون اولماق ، بیرله شمه ک

بوراخماق : اؤتورمه ک ، ال گؤتورمه ک ، بوشلاماق

بوزارماق : بوزا چالماق ، بویادان چیخماق

بوزمه ک : سیخماق ، ییغماق ، قیریشلاندیرماق

بوشاماق : آیریلماق ، ال چه کمه ک ، بوراخماق

بوغوشماق : سه س کوی سالماق ، بیری بیرینی بوغماق ، ساواشماق

بوغولماق : کؤکس اؤتوره بیلمه مه ک ، آرادان گئتمه ک ، اؤلمه ک

بوکولمه ک : اییلمه ک ، ایکی قات اولماق ، سینماق ، باغلانماق

بولاماق : قاتماق ، باتیرماق ، بولاندیرماق

بؤلمه ک : آییرماق ، یارماق ، ایکی ائله مه ک ، که سمه ک

بؤیومه ک : یئکه لمه ک ، قالخماق ، آغیرلاشماق

 

 

آتماق : بوراخماق ، توللاماق ، اوز چئویرمه ک ، بوشلاماق

آجماق : قورساغی بوشالماق ، یئمه ک سیز له مه ک ، یئمه ک ایسته مه ک

آجیقلانماق : آجیق توتماق ، یوگورمه ک ، قیشقیرماق

آجیغا دوشمه ک : کوسمه ک ، ته رسینه ائله مه ک

آختارماق : گؤزله مه ک ، ایسته مه ک ، گه زمه ک ، آراماق

آخماق : زویمه ک ، یئریمه ک ، یولا دوشمه ک

آخیتماق : سویا چه کمه ک ، سویا وئرمه ک ، زویدورمه ک

آداخلاماق : آد ائله مه ک ، نیشانلاتماق ، ایزقویماق

آدلانماق : تانینماق ، آدینان سسله نمه ک

آرالاشماق : آیریلماق ، اوزاقلاشماق ، یان دورماق

آرخایین اولماق : بیل باغلاماق ، دایانماق ، آرخالانماق

آزدیرماق : یولدان چیخارتماق ، پیس یولا چه کمه ک ، باشدان ائله مه ک

آزماق : ایتمه ک ، دوز یولدان چیخماق ، اؤز باشینا اولماق

آشماق : ییخیلماق ، دوشمه ک ، سووشماق

آشیرماق : سووماق ، یوکله مه ک ، ییخماق ، اوتماق

آغاجلاماق : آغاجنان وورماق ، دؤیمه ک آغا چالماق : آغیمسوو اولماق ، آغا ساری گئتمه ک

آغلاماق : گؤز یاشارتماق ، سیزیلداماق ، یالوارماق

آغیرلاشماق : چه تین له شمه ک ، آغیر اولماق ، ده یه رلی له شمه ک

آلاولاماق : آلیشماق ، اودلاماق

آلدانماق : اینانماق ، توولانماق ، اویماق

آلماق : اله گه تیرمه ک ، چیخارتماق ، باشادوشمه ک

آلیشماق : اود توتماق ، اویره نمه ک ، یووماق

آند ایچمه ک : سؤز وئرمه ک ، ایلغار باغلاماق

آییلماق : یوخودان دورماق ، اویانماق ، آییق اولماق

 

 

بؤلوک : قسمت شده
بلله : ساندویج
بنده : اینجانب
بورو : دودی که از آتشفشان تصعید میشود
پونج : بخاری هیزمی
بوته : بوتا و در اصل بوتاق و بوداق ، شاخه ، نهال
بوش : خال
بها ( باها ) : گران
باهادور : قهرمان
بیات ( بایات ) : نام بزرگ ، کنایه از خدا ف تؤره ده ن ، یارادان
بایات : نان و غذای مانده
بایاق : زمان خاصی از گذشته
باتماق : فرو رفتن
بئزمه ک : به ستوه آمدن
بیگ : بزرگ
بیگیم : بئیگیم ، پسوند نام خانمهای صاحب مقام ، بیلقان : بسیار داننده
بیوک : بؤیوک ، بزرگ ، نام آقایان
پاشا : رئیس خان خانان
پالان : پوستین ، آرخالیق
پایاپای : سهم در برابر سهم
پخش ( باغیش ) : احسان پرتیمک : دررفتن استخوان بدن بدون خونریزی
پالاز : نوعی زیرانداز نازک
پورلنمه ک : جوانه زدن نوک شاخه
پولاد : کسی که سردی و گرمی روزگار را چشیده باشد ، فلزی محکم ، نام آقایان
پهن : ( پئیین ) ، فضولات حیوانی
تاو ( توو ) : سرعت
تابه : تاوا ، ماهی تابه
تاروئردی : تاری وئردی ، خداداد ، نام آقایان
تالاماق : غارت کردن
تالوار : ایوان
تالواردا توی سالیبلار : در ایوان عروسی گرفته اند

آوادانلیق : آبادانی
آباجی : خواهر مکرمه و بزرگوار
آتابای : بیک بزرگ ، طایفه بزرگ ترکمنی
اوتوراق : نشست ، جلوس
اوتورماق : نشستن
ات رنگ : رنگ گوشت
آتسز : آدسیز ، بی نام
آتیش : پرتاب دو طرفه ، به هم تیر انداختن
اوجاقی کور : بی فرزند
آچار : بازکننده
آچماز : باز نشونده
اؤرده ک : اردک
ارسالان : پهلوان انداز
ارک ائتمه ک : افتخار کردن
آرماغان : در ترکی اوغوزی یعنی سوغات
اریک : زرد آلو
آج آدام : آدم گرسنه و حریص
اوستا : عاقل ، با درایت ، ادیب
آستار : زیرین لباس
ائشیک : خارج
ائشیک اقاسی : رئیس تشریفات سلطنتی
آغیز : دهان ، ابتدای هر چیز
آلیش ده گیش : خرید و فروش
ائلمیرا : تمثیل کننده ایل
ائلناز : ناز ایل
ائله بئله : چنین و چنان
نارگیله : دانه انار
ائو اوغلو : پسر خاله ( نام یکی از روستاهای توابع ماکو نیز هست (
آیاز : نسیم خنک سحری
ایچا ایچ : نوشا نوش
آیدا : در وجود ماه
آیدین : شفاف ، واضح
بای بک : بابک خرمدین ، بیک بزرگ
بوتؤ : کامل
بوتون : تمام
باغا : لاک پشت و حیوان دوزیست مثل قورباغه
باز : پسوندی است که شدت علاقه به کاری خاص را میرساند
باشی : پسوندی است که معنی رئیس و متصدی و متخصص را میرساند .

اؤیرتمن:معلم

سیمگه:سنبل،نماد

دویماق:احساس کردن

دویغو:احساس

دوستاقلاماق:زندانی کردن

...زوروندایدی:مجبور به...بود

ییه:صاحب،مالک

قات:دفعه،مرتبه

تؤره= یاسا:قانون

دؤزولمز:تحمل ناپذیر

آجیناجاق= آجیناجاقلی:تلخ و آزاردهنده

تهلکه= تهلوکه:خطر،ناامنی

تهلوکه لی:خطرناک

سونا:قو

چاغ:زمان

ترلان:پرنده شکاری، باز

اویلاق:سرزمین،جولانگاه

ماغار:هحل برگذاری مراسمات جشنوعزا/غار

فسله:نوعی شیرینی،نان روغنی

یایماق:پهن کردن،گستردن(مانند خمیر)

بیلرزیک:النگو، دستبند

آلتین:طلا

یای:زه کمان/تابستان

سورور:گله

اوچار:پرنده

قاچار:دونده

توراج:نام پرنده ای است(قرقاول)

سیخناشماق:متراکم شدن، جمع شدن

چوغون:مه وطوفان

تَکه:بز نر، پیشاهنگ گله

اووچو:شکارچی

قییماق:از دل آمدن،مضایقه نکردن

ضال:خوار

دؤیونتو:تپش قلب

زاد : چیز
زاریلداماق : زاری کردن
زاغ - زاغ اسمه ک : از ترس یا سرما لرزیدن
زاغال : کلک در بازی
زالخیم : خوشه
زامپارا : چشم چران
زامپارالیق : چشم چرانی
زه حله سیز : دوست نداشتنی ، کسی که رفتارش موجب می شود آدم از او خوشش نیاید
زه می : مزرعه
زه می چی : کشاورز
زه می چی لیک : کشاورزی
زه نجه ل : گاو آهن
زه نجی : سیاه پوست
زه نگین : ثروتمند
زه نگین له شدیرمه ک : ثروتمند کردن
زه نگین له شدیریجی : ثورتمند کننده
زه نگین له شدیریلی : ثروتمند شده
زنه نگین له شمه : ثروتمند شده
زه نگین له شمه ک : ثروتمند شدن
زوبانا : بچه کوچک
زوپا : چوب کلفت
زوپو : نام یک نوع بازی
زودلاماق : چسبانیدن (مثل کار در آهنگری(
رودلایان : آهنگر
زوربا : بزرگ ، پر زور
زوربالیق : بزرگی ، پرزوری
زورنا : نام یک نوع ساز ( مثل نی است و به کمک دهان و انگشتان میزنند (
زورناچی : نوازنده زورنا
زوغ : جوانه
زوغ توتماق : جوانه زدن
زوغلاماق : جوانه زدن
زوکولداماق : لرزیدن از سرما یا درد
زول : دراز ) مثلا جای ضربه شلاق یا چوب (
زولاق : ترک ، خط نازک
زوللاماق : با شلاق یا چوب زدن
زوی : لیز
زویولده مه ک : لیز خوردن
زووان : علف هرز
زووانچی : کسی که علفهای هرز را میکند
زیبیل : آشغال
زیبیل لیک : آشغالدونی
زیرپی : بزرگ ، هیکل نتراشیده و نخراشیده
زیغ : گل
زیغلاماق : گلی کردن
زیغلی : گلی
زیغیر : چرب
زیل : کامل ( مثل زیل قارا : کاملا سیاه (
زیلله مه ک : دوختن ( چشم دوختن (
زیلیق : آب دهان و بینی
زینه : باریک (مثلا آب جوی که آرام و کم جاری است . یا حقوق کم بازنشستگی که کم ولی همیشگی است(
زویولداق : جای لیز
زویولداق یئر : جائی که بعلت وجود یخ یا روغن و چیزهای لغزنده لیز است .
زییله مه ک : زاری کردن ، دردکردن
زه وزه ک : کسی که بی وقفه حرف میزند . کسی که زیاد و چرت و پرت می گوید

اؤجه‌شمه‌ك: ساتاشماق، پيله كردن، مزاحم شدن

اؤدگه‌له‌نمك: شير شدن، شجاعت به خرج دادن

ائرته‌کن: زود هنگام

ائو ایچی: اسباب خانه، مان

اؤيج ائله‌مه‌ك: رشد و نمو كردن

ائيمين: آرام، فوغارا، سالم ساکت

آجار: نو، جديد

ارزه‌ل: بی‌ارزش

اسنه‌ك: خميازه

اسنه‌مه‌ک: خميازه کشيدن

آغزی یئرده‌ن توْپراق قازیر:چوخ قوجاليب و اييله‌ن آداما دييه‌رلر

آليزليق: بيماري، بي حالي

امجه‌ك: پستان حيوانات

امزيك: شيشه شير نوزاد

امليك: نوزاد، تازه متولد شده طوري كه هنوز چهارچوب بدنش سفت نشده باشد

اميجي: زن عمو

اود تيرراف ائله‌دي: موقعي كه آب روي آتش ريخته شود باعث بلند شدن خاكستري مرطوب مي‌شود كه اين عمل را تيرراف گويند

اوزو سولو: آبرومندانه

اوسال: سهل انگار

اوشغون: ريواس

اونا بيتمه‌دي: به آن قانع نشد

ايللامداكي : مخصوصا

آينويين: وروسايل

اينيشيل: دو سال قبل، پيارسال

آی باشی: عادت ماهیانه

بئزيكديرمه‌ك: به تنگنا آوردن

منيم آي غملي ديليم !
درده بورونموش
سنه چوخ دردلي سؤزوم وار
سنه ايللر بوْيو قان آغلاماغا بيل كي گؤزوم وار
داخي دوستاقلي گؤنول ايچره كؤزوم وار
سن آتامين ديلي‏سن ، هم ده آنامين
ائليمين ، ميللتيمين ، كيمليييمين
بايراغي سَنسَه ن
تؤركلويون شانلي نيشاني
اُولاماز نازلي ديليم من سني آتام
اؤزگه ‏لر ديلينه ، ياد ائللرينه من سني ساتام
سني آلداتماييرام
سني ايچدن سئويره‏ م
سن اگر سولغون اولاسان ، سولاسان
گؤزلريم گؤز ياشيني دالغالارام
ظولمه قارشي آخارام
كؤزه ‏ره ‏ن گؤكسوم اوديله ياخارام
ظولمه سوْن نوقطه‏ سيني قويمالييام
سنه من آند ايچَه ره ‏م
آخي تورك'ون توْرونو
آنا "تومروس" قيزييام
آي منيم غملي ديليم !
درده بورونموش
سنه من آند ايچه ره ‏م
سنه من آند ايچه ره ‏م

پروفسور دکتر محمد تقی زهتابی(کیریشچی) "سو"دئییبدیر منه اولده،انام اب کی،یوخ "یوخو"اویرتدی اوشاقلیقدامنه،خواب کی،یوخ ایلک دفعه کی،"چورک"وئردی منه نان دئمه دی ازلیندن منه "دوزدانه"، نمکدان دئمه دی انام ،اختر دئمه یبدیرمنه،"اولدوز "دئییب او سو دوناندا،دئمه ییب یخدی بالا،"بوز"دئییب او "قار" دئییب ،برف دئمه ییب،دست دئمه ییب"ال"دئییب او منه هئچواخت بیا سویله مه ییب،"گل"دئییب او یاخشی خاطیرلاییرام،یاز گونو اخشام چاغی لار باغچانین گون باتانیندا کی،ایلیق گون یاییلار گل:-دئیه ردی،-داراییم باشیوی ای نازلی بالام! گلمه سن گر،باجیوین استاجا زولفون دارارام او دئمه زدی کی ،-بیا شانه زنم بر سر تو گر نیایی بزنم شانه سر خواهر تو بلی،داش یاغسادا گویدن،سن او سان من ده بویام وار سنین باشقا انان،واردی منیم باشقا انام اوزومه مخصوص اولان باشقا ائلیم واردی منیم ائلیمه مخصوص اولان باشقا دیلیم واردی منیم ایسته سن قارداش اولاق،بیر یاشایاق،بیرلیک ائدک وئریبن قول-قولا،بوندان سورا بیر یولدا گئدک اولا،اوزگه کولک لرله گرک اخمایاسان ثانیا،وارلیغیما،خالقیما خور باخمایاسان یوخسا گر زور دئیه سن ملتیمی خوار ائده سن گون گلر،صفحه چونر،مجبور اولارسان گئده سن

آذربایجان شعری استاد شهریاردان

کؤنولوم قوشو قاناد چالماز سنسیز بیرآن، آذربایجان، خوش گونلرین گئتمیر مودام خیالیمدان، آذربایجان. سندن اوزاق دوشسم ده من عشقین ایله یاشاییرام، یارالانمیش قلبیم کيمى، قلبی ویران آذربایجان. بوتون دونیا بیلیر سنین قودرتینله، دؤولتینله آباد اولوب، آزاد اولوب مولکی ایران، آذربایجان. بیسوتونی اینقیلابدا، شیرین- وطن اوچون فرهاد کولونگ وورموش اؤز باشینا، زامان- زامان، آذربایجان. وطن عشقی مکتبینده جان وئرمگی اؤیرنمیشیک، اوستادیمیز دئییب هئچدیر وطنسیز جان، آذربایجان. قورتارماق چون ظالیملرین الیندن رئی شومشادینی، اؤز شومشادین باشدان- باشا اولوب آل قان، آذربایجان. یارب، ندیر بیر بو قدر اورکلری قان ائتمگین، قولوباغلی قالاجاقدیر نه واختاجان آذربایجان؟ ایگیدلرین ایران اوچون شهید اولوب، عوضینه درد آلمیسان، غم آلمیسان سن ایراندان، آذربایجان. اؤولادلارین نه واختا دک ترکی- وطن اولاجاقدیر؟ ال- اله وئر، عوصیان ائله، اویان، اویان، آذربایجان. بسدی فراق اودلاریندان کول الندی باشیمیزا، دور آیاغا، یا آزاد اول، یا تامام یان، آذربایجان. شهریارین اورگیده سنینکی تک یارالیدیر، آزادلیقدیر منه ملحم، سنه درمان، آذربایجان.

                  اونا دونیا باش ایییر فلسفه ده بیرجه نه ایران

 

قوی وورغونون سوزلریندن  
                

   بیر بند دئییم سون دفعه من 

            

       سن ده ائشیت بو نغمه نی 
             

        

 قوی دولاشین او عالمی . 

     

 ائل بیلیر کی, سن منیم سن 

       

       یوردوم یووام , مسکنیم سن 

 

                        آنا دوغما وطنیم سن 

     

  آیریلارمی کونول جاندان 
    

آذربايجان قهرمانلارين اونودماز 

اعلمي ميللتين اورگينده دي

آذربایجان- آذربایجان